Lectorale rede Esther van der Stappen: houvast bij keuzes maken in blended en flexibel onderwijs

Foto Kyle Glenn (via Unsplash)

‘Het leven is een aaneenschakeling van keuzes’ geeft Esther van der Stappen aan in het voorwoord van haar rede ‘Keuzes maken in Blended en Flexibel Onderwijs #HoeDan’ (blz 3). Tja, kiezen. Hoe weet je dat je de juiste keuze maakt: als docent (in het ontwerpen) als student (in je leerproces of leerroute) als medewerkers (in je loopbaan)?

Op ‘keuzes maken’ gedurende het leerproces komt steeds meer accent te liggen. Was het onderwijs toch wel aardig gestructureerd (bijv: programma staat vast, rooster staat vast, doelen staan vast), we verschuiven naar meer ongestructureerde leercontext voor de student. Steeds meer komt het accent te liggen op ‘zelfsturing, eigenaarschap op het leerproces, student as partner’ : in de module en in een programma. Beide zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en vragen om het maken van keuzes.

Zo willen docenten keuzes maken bij ontwerpen maar hebben soms niet het gehele overzicht. Bijv. de vragen die ik tegenkom: welke applicatie zet ik wanneer in? Wanneer online en wanneer fysiek? Je hebt geen inzicht in gehele proces, in de kracht van elk onderdeel om goed doordacht geheel te kunnen ontwerpen en wat Esther van der Stappen aangeeft ‘per keuze geen goed beeld van het repertoire aan mogelijke oplossingen en ook niet over de effecten die ze kunnen verwachten wanneer ze een keuze hebben gemaakt’.

Esther van der Stappen geeft aan: De kern van hoe we in onbekende en onvoorspelbare situaties toch keuzes kunnen maken is door het bieden van structuur en houvast. Weten waar je moet beginnen. Drie aspecten onderscheidt van der Stappen voor het bieden van houvast: (1) oplossingsrepertoire; (2) aanpak; (3) informatie. En dit werkt zij uit voor blended onderwijs en flexibel onderwijs. Hieronder in een heel kort overzicht een samenvatting (je kunt via het balkje schuiven van li<>re).

 OplossingsrepertoireDe aanpak bedenken op basis van de beschikbare informatie en de wensen en interesses (samen)De informatie die ter beschikking hebt en die je kunt gebruiken
Bijv: je wilt op reisDe verzameling steden met stations.Bepalen waar je heen wilt en wat voor een goede manier is om daar te komen.De spoorkaart en de dienstregeling.
Blended onderwijs

Vraag: Hoe kies je als docent het ontwerp voor jouw blended onderwijs?
#Goede voorbeelden (wel juiste manier beschreven) kunnen inspiratie bieden doordat ze een doorkijkje geven op een deel van de solution space dat tot dan toe onbekend was;
Event organiseren; show &Share
#Voorbeeld: tools avans
#Of het standaardiseren door cursustypes te definiëren voor een aantal verschillende typen blends.
#Structuur aan te brengen in het ontwerpproces.
#Werken in (teacher design) teams: weten welke expertise iedereen heeft + welke overtuigingen (beliefs);
#Een ontwerp-model hanteren (bijv. TPACK-model)
#Backward Design aanpak (eerste leeruitkomst>toetsing>leeractiviteit
#Inzet van een stappenplan voor het op korte termijn ontwerpen van een blended leerarrangement (url)
#Of het Learning Design model inzetten.
#Informatie over: weten welke werkvormen, welke leeractiviteiten en welke leertechnologieën je voor welke leeruitkomsten effectief in kunt zetten.
#Informatie over de visie, kaders, beleid van de instelling en opleiding.
#De ontwerpers van een blend hebben tenslotte pragmatische informatie nodig over de aanpak, kosten en overtuigingen.
Flexibel onderwijs

Vraag: Hoe kies je als student je persoonlijke leerroute?
Studenten hebben een beperkt of zelfs ‘leeg’ oplossingsrepertoire. Daarom: verkenning aanbod. Zie KiezenOpMaat aanbod
Of: Avans Study Path

#Studenten ondersteunen door ze bewust te maken van de stappen waaruit een keuzeproces bestaat.
#Studenten laten nadenken hoe ze keuzes maken> keuzestijl.
#Bewust zijn van zelfregulerend vermogen (zie **).
#Overzichten van module aanbod met goede filterfuncties.
#Of ook: overzichten van studievoortgang, opgedane competenties en studievaardigheden of activiteiten gedaan en te doen. (kan ook via inzet data).

Kiezen is verbonden met ruimte krijgen c.q. nemen,  autonomie, zelfverantwoordelijkheid (waarover we het nu heel veel hebben in het HO). Maar we vinden het ook  lastig. We kennen allemaal wel ‘het niet weten wat te kiezen (keuzestress) of het uitstellen: want ja, je wilt de beste keuze maken. Maar ook dat als wij keuzeruimte krijgen soms ook kiezen wat anderen kiezen: dat voelt veilig. Tegelijkertijd zat ik te denken: keuzes maken gaat over jezelf (bewust leren) kennen (overtuigingen, je keuzestijl, je ambities, etc) maar ook durf (een keuze maken). Houvast helpt. Onderzoek en reflecteer. Is er een perfect ontwerp of leerroute?

Meer lezen
– Opname lectorale rede: presentatie 8 juni 2022
– Meer informatie over Avans studyPath: link en filmpje
Blog Judith Hooijdonk over de lectorale rede van Esther van der Stappen
(**) Ik kwam nog een artikel tegen over: zelfregulatie in blended onderwijs.

Over Ria Jacobi

Als ervaren onderwijskundig ontwerper, -adviseur en projectmanager houd ik mij bezig met het ontwikkelen en verbeteren van onderwijs. Mijn ambitie is goed doordacht onderwijs te realiseren, dat aansluit bij de behoefte van individuen en hun organisaties en daarmee een stimulerend effect heeft.
Dit bericht werd geplaatst in blended learning, flexibilisering, Rapporten en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s