Corona en motivatie van studenten

hopperHoe gaat het met de studenten? Die vraag kwam deze week vaak voorbij? Voelen ze zich alleen thuis, geen contact met hun studievrienden? Ook internationale studenten die niet meer naar huis konden: hoe houden zij contact met de opleiding, hun studiegroep?
En wat voor mij ook een vraag is: hoe hou je studenten gemotiveerd om te leren? Zo op afstand, zonder direct (f2f) contact met medestudenten of de docent? Kunnen studenten zichzelf motiveren? Of hebben ze voldoende zelfdiscipline? Er is afleiding thuis? Vooral nu er nog vele vragen zijn rondom de afname van tentamens. Onzekerheid en dus frustratie: motivatieproblemen liggen voor het oprapen.

Online onderwijs (waar nu de nadruk op ligt) doet een sterk beroep op de motivatie van studenten. De OU-sessie van 23 maart ging in op de vraag hoe je studenten motiveert op afstand? Een sessie gegeven door Rob Martens. Hij ging in op de belangrijkste motivatietheorieën. Deze theorieën spreken van het volgende onderscheid: (1) ‘gedwongen’ motivatie (gecontroleerde, extrinsiek motivatie) en (2) motivatie uit ‘vrije wil’ (autonome, intrinsiek motivatie).  Uit onderzoek blijkt dat de intrinsieke motivatie leidt tot diepgaander leren. Motivatie is dus geen kwestie van je hebt het of je hebt het niet.

Een overzicht door Rob Martens gegeven in de OU-sessie over intrinsieke motivatie.

martens

Drie factoren liggen aan de basis van intrinsieke motivatie. Dit zijn de hele bekende factoren door Deci & Ryan benoemd, in hun self-determination theorie:
(1) Sociale Verbondenheid: erbij horen, gelijkwaardig voelen, zorgen voor anderen.
(2) Autonomie: het gevoel van eigen keuzes kunnen maken; je eigen ding kunnen doen.
(3) Competence: weten waarvoor en waarom je iets doet, het nut van de opdrachten inzien.

Vooral in deze tijd is de sociale verbondenheid met de opleiding en de groep weggevallen en kan bij studenten het gevoel sterker worden waarom je eigenlijk dat vak zit te leren. De context waarin je leert is geheel veranderd. Veel ondersteundend materiaal wordt gemaakt over de inzet van tools of activerende didactiek. Maar de basis is de motivatie van studenten, en vooral de intrinsieke motivatie. Hoe faciliteer je echter motivatie online? Hoe kun je die drie basisuitgangspunten voor intrinsieke motivatie vormgeven in online onderwijs. Hoe intrinsieke motivatie stimuleren bij online leren? Een paar tips vanuit de sessie, aangevuld met wat ik verder tegenkwam.

(1) Sociale Verbondenheid: onderling contact en interactie versterken (synchroon en asynchroon)

  • Synchrone communicatie: dagelijks (op hetzelfde tijdstip steeds, zie 3) een vragen- of feedbackuurtje via MS Teams/Skype/Zoom. Hier laat je je zien en kun je direct reageren op vragen of waar studenten mee zitten. Of het organiseren van breakout-rooms bij een online college. Of organiseren van tutorgroepen in Zoom (en als docent individuele feedback geven).
    Een collega organiseert en faciliteert dagelijkse  ochtend- en avondsessies met studenten. Studenten zijn in de lead, waar nodig springt de collega in.
  • A-synchroon: persoonlijke elementen vertellen bij uitleg van de leerstof; snel reageren op vragen. Maak een persoonlijke welkom video (voor op het LMS) zodat ze je leren kennen. Ook het organiseren van peerfeedback is stimulerend. Of een ‘spel’element in te brengen met bijv. quizes, stellingen etc.
    (*) Maak studenten mede eigenaar van content aandragen: laat hen een bijdrage leveren bij het maken van quizes of het maken van blogs, vlogs, wiki’s.

(2) Autonomie: keuzeruimte maken in tijd en tempo en manieren van leren

  • Het thuis studeren zorgt al voor enige autonomie. Toch zijn er nog meer tips: zorg bij inrichten van het LMS voor variatie: de leerstof aanbieden in tekst, audio of video. Of zet een formatief toets klaar zodat je als docent maar ook als student inzicht krijgt in de eigen studievoortgang. Geef daarbij feedback bij elk antwoord met extra of alternatieve bronnen (of eventueel een persoonlijk note). N.b. zoek wel een balans in de hoeveelheid aan informatie: want teveel keuze van materialen kan weer verwarring oproepen.
  • Ook het inrichten van een student-portfolio kan helpen : waar ben je mee bezig, planning en wat leer je. En als student andere uitnodigen te reageren op je portfolio (mede-studenten of begeleiders).
  • En ook hier: maak studenten mede-eigenaar van de leeractiviteiten in het vak, laat hen bijdragen en bepalen hoe ze de doelen halen.

(3) Competence: het nut van het (waarvoor) leren: betekenis geven

  • Bij het inrichten van het LMS zorgen voor structuur en consistentie zodat studenten weten waar bronnen, opdrachten, uitleg staat.  Voorkomen van onduidelijkheden versterkt de motivatie en verlaagd de onzekerheid en frustratie.
    Dit geldt ook voor de inzet van tools. Studenten raken soms de weg kwijt doordat docenten allerlei (eigen gevonden) tools inzetten waar ook documenten in geplaatst worden. Advies van Rob Martens: gebruik de ondersteunde tools van de  instelling (=veilig en helder).
  • Bij het inrichten van het LMS zorgen voor uitleg: beschrijf of geef waarover de video gaat en waarom het van belang is dat de student dit bekijkt. Soort advanced organizers.
  • En dit geldt ook voor de materialen zelf (tekst, video, podcast): leidt in met informatie over het doel en wat de lezer, luisteraar kan verwachten.

Ik vond het wel inzichtgevend om (a) weer even stil te staan bij de kern van motivatie en (b) met deze aanwijzingen toch iets te kunnen doen om studenten (in deze tijd) op afstand te motiveren bij hun leren.

Bronnen
(*) Beluister (korte video) en lees de uitleg op de blog van Rob Martens.
(*)  Voor en nadelen van online communicatie
(*) 7 tips for increasing student engagement in online coruses
(*) Drie strategieën voor het stimuleren van studentbetrokkenheid bij online leren
(*) Tips en informatie over online onderwijs van de Universiteit Maastricht
(*) Website selfdetermination.org
(*) TEDtalk over motivatie: extrinsieke en intrinsieke motivatie; bonus geven werkt averechts.

Plaatje: Edward Hopper: Ochtendzon (https://www.kunstdwalingen.nl/ochtendzonedward-hopper1952/)

ccbysa

Over Ria Jacobi

Als ervaren onderwijskundig ontwerper, -adviseur en projectmanager houd ik mij bezig met het ontwikkelen en verbeteren van onderwijs. Mijn ambitie is goed doordacht onderwijs te realiseren, dat aansluit bij de behoefte van individuen en hun organisaties en daarmee een stimulerend effect heeft.
Dit bericht werd geplaatst in Online Onderwijs en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Corona en motivatie van studenten

  1. debbiebraakman zegt:

    Hoi Ria, al jaren lees ik je blogs. Weet dat ik ze erg waardeer, zeker nu ook jouw Corona blogs! Dank!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s