Ik ben het product van mijn eigen informatie

DSC07464
Data is bezit. Data is het nieuwe goud. Wie data bezit heeft de macht. We geven al onze data ‘gratis’ weg en daarmee de controle over onze eigen data. Bekend is de uitspraak: ‘If you’re not paying for the product, you are the product’. Bekijk ‘Mens in de Machine’ van Tegenlicht afgelopen 21 oktober 2018, en je zit er midden in. Of lees het boekje datadictatuur van Jeroen Kuiterbrouwer die inzichtelijk beschrijft dat het internetdomein anonimiteit normaal is, zich ontdoet aan publieke controle. Dreigt de data langzamerhand niet in een paar handen (de Big Five) te komen en machtiger (en rijker) te worden. Zijn we er ons van bewust dat we langzamerhand niet meer de eigenaar zijn van onze eigen data?

Aan deze uitspraken moest ik denken bij een standje op de Dutch Design Week (DDW). Ik kwam Julia Janssen tegen. Zij had een stand met de titel ‘I am the product’. Een stand over de waarde van jouw eigen data. Het viel mij op dat op de DDW weinig stands gingen over datavraagstukken. Wel over vraagstukken met betrekking tot klimaatverandering en duurzaamheid. Niet over de macht van data(bezit). Een stille verandering die zich aan ons zicht voltrekt.

Kern van haar project zit al in haar titel: I am the product of my own information.
De data business heeft ons slaaf gemaakt: we kunnen niet meer zonder google (om informatie te zoeken&vinden); we kunnen niet meer zonder Whatsapp of Facebook (om direct te communiceren); we kunnen niet meer zonder amazon/bol.com (voor het winkelen). Onze data is hun winst. Julia Janssen: ‘They also gain the power of knowledge and control over your behavior and thinking. You are a product of the data economy’. Beluister: Fixing the internet. Je kunt je afvragen of dit klopt. Is het erg? En ook, zou dat niet anders moeten zijn? Wie is de eigenaar van de (persoonlijke) data?

Stel, jij bent de beheerder van je eigen data wat zou dat betekenen? Hoeveel is je eigen persoonlijke data waard? Rondom die vragen heeft ze haar project opgezet: Iamtheproduct. Eén onderdeel bijvoorbeeld is ‘the data stock’. De persoonlijke data is omgezet in waarde. Jouw sociale status (getrouwd, gescheiden, e.a.), je carrière, je financiële situatie, je gezondheid: alles heeft waarde. Misschien zijn we ons op dit moment nog niet zo bewust van, maar voor bedrijven is het ‘goud’ waard. In ‘data stock’ ben jij, als individu,  de eigenaar van de data. Via ‘data stock’ wordt alle data over jou gestructureerd om je te laten beseffen wat voor data je allemaal achterlaat op internet. De vraag komt naar voren: hoeveel ben je waard aan data of hoeveel vind je dat je waard bent? En wat wil je van jezelf verkopen (geven) online. Op die manier is niet Google eigenaar van je data, maar ben jij dat: jij bepaalt wat en waaraan en waarom je je data weggeeft. Data-identiteit, daar gaat het over: de informatie die jij bent. En zo krijgt privacy ook een andere lading. Zie foto van ‘the data stock’ hierboven.

Ik vond het een mooi idee. Op zich is het delen van informatie over jou geen probleem, wel als je er geen zeggenschap meer over hebt. En dat is niet geval bij Google/Amazon: je kunt niet achterhalen welke data zij van jou hebben en wat ze ermee doen. En vooral hoe beslissingen op basis van die dat tot stand komen. Want, en lees o.a. de op 31 oktober uitkomende publicatie van Sanne Blauw en recensies van haar ‘Het beste verkochte boek) dat de herkomst van big data schimmig kan zijn (er zitten datafouten in) of dat cijfers zowel gevolg als oorzaak zijn van hoe de wereld eruit ziet: als steeds meer data bepalend zijn voor het maken van profielen des te meer gaan we door die profielen de wereld en onszelf zien: soort beweging van voorspellende bevestiging/selffulfilling prophecy.

De gedachte achter ‘Iamtheproduct’ is al een beetje concreet geworden in het door het world-wide-web oprichter Berners-Lee opgezette EU-project: SOLID (social Linked data). ‘The project aims to radically change the way Web applications work today, resulting in true data ownership as well as improved privacy’. Een ander voorbeeld van opslag en beheer van persoonlijke data is de DNA-bank in Estland. Wie weet gaan we van het ‘The data stock’-idee naar een soort ‘data-bank’-idee waar je eigen persoonlijke data in beheer geeft en waarbij jij bepaalt aan wie je het ‘uitgeeft’.

Waarom ik dit schrijf? Omdat ik denk dat in de discussie over onderwijsinnovatie met ICT de brede dialoog explicieter mogen voeren over de rol van data&informatie of informatie&kennis hierbij. De discussie richt zich (merk ik) al heel snel op privacy (en dat is zeker belangrijk!). Ik zou deze discussie meer willen voeren in een bredere context van wat het betekent in een informatietijdperk te leven waar data een heel belangrijk issue is. En wat betekent dit voor de vormgeving van onderwijs zoals onderwijs op maat waarbij persoonlijke leerroutes (ook obv data) een rol gaan spelen. Wat betekent dit vanuit een eigenaarsperspectief? Wie bezit dan de data: de student of de instelling?

ccbysa

Advertenties

Over Ria Jacobi

Als ervaren onderwijskundig ontwerper, -adviseur en projectmanager houd ik mij bezig met het ontwikkelen en verbeteren van onderwijs. Mijn ambitie is goed doordacht onderwijs te realiseren, dat aansluit bij de behoefte van individuen en hun organisaties en daarmee een stimulerend effect heeft.
Dit bericht werd geplaatst in data&informatie, informatiemanagement, Trends en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s