Niet tégen, maar mét de robot

DSC05174De robotcoach: ‘’als robot coach draag je je vakkennis over aan toekomstige vakmensen.  Mensen en robots werken optimaal samen met en van elkaar.’’ Deze robotcoach is één van de beroepen die zijn uitgewerkt door HUBOT (*) waarbij mens en technologie samenwerken. Op de site staan ook profielen uitgeschreven voor de ‘superslimme klusser’ of de ’orgaan ontwerper’ en ook de ‘boerderij regisseur’.

Het HUBOTproject zag ik dit weekend op een stand van de Dutch Design Week (DDW). De mensen achter dit project vertelden mij dat het hen gaat om stil te staan bij de vraag hoe we omgaan met de digitalisering in onze maatschappij. Gaan we de strijd aan of maken we er juist gebruik van. Niet tégen, maar mét de robot.

Een ‘slimme docent’ heeft tijd voor de student
Deze vraag intrigeert mij natuurlijk. En natuurlijk ging ik dan ook in gesprek over een scenario voor het onderwijs. Iets als de ‘slimme docent’ die algoritmes (KI) inzet bij faciliteren van leerprocessen (voor bijv. flexibilisering/onderwijs op maat). Wat zou in het onderwijs door ‘een robot’ kunnen worden overgenomen en wat helemaal niet? Waar ligt de grens? Bijvoorbeeld: het samenstellen van (standaard)toetsen en het nakijken ervan; directe instructie of voorbeelden automatisch klaarzetten (op maat voor een student) rondom standaardvakken (een voorbeeld is er al: de Hololens; de Holobots); automatisch cureren van leerstof (screening van het web) voor feedback of instructie, e.a.. Dit maakt tijd vrij voor waar het bij  docentschap écht om gaat: studenten begeleiden bij hun (persoonlijk) leren of andere onderdelen van het onderwijsleerproces.

Slim omgaan met technologie
De blog van Wilfred Rubens is in dit kader dan ook interessant: Hoe kunnen we slim leren omgaan met technologie. Maar daarachter ligt de vraag: hoe verhouden we ons tot de inzet van technologie in het onderwijs? Volgens mij zijn we zoekende in de vorm maar ook hoe we ons moeten verhouden tot de technologie. Wat betreft de vorm: wat we kennen vervangen of we voegen technologie toe. Bijv. het vervangen van een papieren boek door een digitaal boek. Uitdagend is het boek te herdenken en herontwerpen: reframing. Wat betreft ons verhouden: we gaan ambivalent om met technologie. Het mag iets extra’s bieden, iets erbij (communicatie gemak, vervoer) maar een verbinding techniek-mens is een stap te ver.
De kern van onderwijs is de interactie van docent en student. Door de technologie is die interactie sneller, gemakkelijker, zichtbaarder. Maar we willen niet dat het onze aandacht en concentratie wegneemt (mobiel de klas uit; laptop niet meer in hoorcollege). Technologie komt erbij: een hulpmiddel die we wel of niet inzetten. Volgens mij zijn we er aan verbonden.

Maken we voldoende gebruik van de mogelijkheden die technologie (en de ontwikkelingen daarin) biedt? Bespreken we (in deze tijd vooral) voldoende de verwevenheid tussen mens en techniek? Andrew McAfee geeft aan, in een interview in de NRC (20 okt 2017; E2): we leven in een gouden tijdperk van vernieuwing. Hij kijkt naar de mogelijkheden van robots, KI: deze kunnen we meer benutten. ‘Kunstmatige Intelligentie gaat ons helpen allerlei rotklusjes op te knappen, burgers krijgen via internet steeds meer middelen om bij te dragen aan nieuwe ideeën…’. Bekijk zijn TEDtalk: we creëren een wereld met steeds meer technologie en minder banen. Wat hij positief bekijkt omdat het onze productiviteit verhoogt en daarmee welvaart.
En de computer (robot) kan steeds meer : begrijpen, zien, horen, spreken, antwoorden, schrijven etc.. Zo stond op de DDW een blinde afgestueerde student die een apparaatje had gemaakt die kon (aan)voelen hoe degene die tegen hem praatte zich emotioneel uitdrukte (omdat hij dat wel hoorde maar niet zag). Wie weet is een psycholoog over een aantal jaren ‘een sociale robot’s die precies kan aangeven wat iemand mentaal nodig heeft: vast te stellen zonder vooroordeel over iemand en op basis van heel veel kennis.

Niet tégen, maar mét de robot. Je beroep slimmer, efficiënter en leuker maken. Dat zou ook voor beroepen in het onderwijs gelden, zelfs de docent. Alle voorbeelden geven aan: mens en technologie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Ontwerp je beroep: mét de robot
Tijdens DDW sprak ik met een afstudeerstudent (Design Academy Eindhoven) Ottonie von Roeder. Zij had met de doelgroep zelf een robot gemaakt. Dit met de vraag: hoe ziet jouw beroep eruit als je technologie gaat gebruiken. Zo had ze met een postbode een robot-postbode gemaakt en met een schoonmaakster een robot-schoonmaakset. Natuurlijk was meteen de discussie dat je je eigen beroep opheft. Maar daar ging het niet om bij dit afstudeerwerk. Het ging om bewustwording: wat betekent digitalisering in je beroep? Wat zijn mogelijkheden om te digitaliseren? Waar zit de angst? Waar is onwenselijk? Hoe en waar houd ik er zelf controle op? Wat kan ik met de tijd die het me oplevert? Of kost nu iets anders tijd? Heel concreet nadenken wat het beroep kan zijn mét de robot.

Want zoals Wilfred ook al aangaf in zijn blog , en wat ik onderschrijf, we kunnen technologie-devices-social media niet uitbannen. We kunnen er slimmer mee moeten omgaan. Een stap is reframen dat techniek niet iets ‘extra’s is, maar dat we ons ermee zullen verbinden.
Een stap is (durven) experimenteren met ontframen en nieuwe ontstane ‘frames’ uitproberen en daarvan leren. En met elkaar in dialoog om aannames die we hebben over ‘hoe onderwijs nu (eenmaal) is vormgegeven’ te verschuiven naar ‘wat onderwijs nog meer kan zijn en zich kan ontwikkelen’.

Zou het niet iets zijn om eens, vanuit diezelfde gedachte, samen met allerlei betrokkenen (en zeker docenten en studenten) die ‘slimme-docent’ te beschrijven? En sturen we de uitkomst naar HUBOT als nieuw scenario.

(*) Een samenwerking van Nextnature network, Gemeente Eindhoven en Start Foundation

En meer inspiratie
(-) Wat als wij gaan samenwerken met Robots (NRC; 24 oktober 2017)
(-) Jan Benjamin: De renaissance van de kunstmatige intelligentie (NRC; 13 maar 2017)
(-) Robbert Dijkgraaf: tijd voor de Robot columist (NRC; 28 oktober 2017)
(-) Folkert Jensma: Big Data kunnen ook de rechter verdringen (NRC; 28 oktober 2017)
(-) Robots naar Mars sturen is gemakkelijker dan Robots de was laten vouwen (NRC; 8 september 2017)
(-) Kunstmatige Intelligentie is een beetje dom (De correspondent, 15 aug 2016)

ccbysa

Advertenties

Over Ria Jacobi

Als ervaren onderwijskundig ontwerper, -adviseur en projectmanager houd ik mij bezig met het ontwikkelen en verbeteren van onderwijs. Mijn ambitie is goed doordacht onderwijs te realiseren, dat aansluit bij de behoefte van individuen en hun organisaties en daarmee een stimulerend effect heeft.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s