Rapport Onderwijsraad ‘Doordacht Digitaal’

onderwijsraad2017.png

De snel digitaliserende samenleving vraagt om een antwoord van het onderwijs waarin plaats is voor digitale onderwijsdoelen, de inzet van digitale leermiddelen, en het gebruik van digitale toepassingen voor de organisatie van het onderwijs. Tegelijkertijd ziet de raad risico’s aan digitaliseren ‘puur omdat het kan’ en pleit hij daarom voor het maken van doordachte onderwijskeuzes.’’

Drie aanbevelingen zijn beschreven in het rapport ‘Doordacht Digitaal‘ om optimaal te profiteren van de mogelijkheden die digitaliseren voor het onderwijs biedt  (zie samenvatting rapport). Het rapport kwam 9 mei jl. uit.
1. Ontzorg het onderwijs door garanderen van randvoorwaarden van digitalisering.
Een basale infrastructuur is een voorwaarde van doordacht digitaliseren: hardware van goede kwaliteit, stabiele toegang tot internet,  internetveiligheid, privacy, toereikende financiën.
2. Vergroot het eigenaarschap van digitalisering in het onderwijsveld.
Docenten en andere betrokkenen (vraagkant van de markt) meer eigenaarschap geven. Hun betrokkenheid bij de vormgeving van innovatieve toepassingen is cruciaal. Als onderwijsveld zelf dit ook oppakken! Daarnaast wordt aangegeven dat het ontwikkelen, delen en bewerken van open leermiddelen krachtiger dient te worden opgepakt. Open onderwijs uit de hobby-sfeer trekken.
3. Verken digitale toepassingen om ervaring op te doen en visie te ontwikkelen.
En visie ontwikkel je door met alle betrokkenen (docenten-ondersteuning-beleid-management) de digitale toepassingen te verkennen: gezamenlijk en interactief. Gepleit wordt voor kleinschalige laagdrempelige pilots: leren innoveren. De onderwijsinstelling als oefenplaats. Dat houdt ook in: zorg voor een veilige omgeving. Verder waarschuwt men voor de keerzijden van veelvuldig ICT-gebruik: wees je daarvan bewust.

Wilfred Rubens heeft een mooie lijst van hoofdpunten (en zijn gedachten daarbij) beschreven: zie zijn blog. Wat ik er nog aan wil toevoegen en/of accentueren:

  • Is naar aanleiding van het rapport een gezamenlijk doe-debat over de impact – de mogelijkheden – de keerzijden van digitalisering in het onderwijs een idee om op te pakken. Doordacht digitaliseren gaat wat mij betreft verder dan goede keuzes maken wanneer uit/aan of online/offline. En verder dan nadenken over privacy en risico’s (met de bedreigingen en angsten). En verder dan deskundigheidsbevordering. De mens heeft techniek (nu is dat inzet van ICTmiddelen) al heel lang ingezet om z’n bestaan te verbeteren en vergemakkelijken. De vraag is hoe gaan we met de nieuwe bijbehorende vraagstukken om? Hoe staan we in relatie staan tot digitalisering? Hoe pakken we het op als integraal vraagstuk? Bijvoorbeeld bij het ontwerpen met inzet van onderwijstechnologie of n.a.v. een case (bijv privacy/inzet learning analytics) gezamenlijk te rade gaan wat bijbehorende vraagstukken zijn. Zo wordt technologie een onderdeel van het proces en niet ‘iets’ eraan vastgeplakt. Of zoals ik dat hier en daar in het rapport lees: keuze maken voor ‘online/offline-zijn’. Of tijd van klep-dicht of klep-open.
    Een uitgelezen moment is bijvoorbeeld ook op dit moment, in het HO, de nieuwe aankomende digitale leeromgeving (DLO).
    (*) Hoe willen we ons onderwijs inrichten of misschien wel herinrichten (gezien de nieuwe vraagstukken rondom flexibiliseren, levenlang leren e.a.)? Welke visie hoort daarbij (en uitgangspunten c.q. waarden). Welke DLO systeem past daar dan bij? Bijvoorbeeld: is een DLO open of gesloten?
    (*) Zijn we ons bewust welke applicatiekeuzes de leverancier al gemaakt heeft in het systeem die bepalend zijn voor de inrichting c.q. het ontwerpen van onderwijs?
    Bijvoorbeeld: wel of niet een e-portfolio?
    (*) Wat is de innovatie als we een nieuwe DLO adopteren en implementeren (en waarom + hoe)? Blijft het bij het systeem sec of verandert het onderwijs mee in de richting die we willen? Of is het systeem een ‘nudge’ (zie verder) voor innovatie. Zo ja, zijn we ons van die nudge bewust?
  • In het rapport wordt professionalisering (kennis en vaardigheden) en ondersteuning (randvoorwaarde) onderstreept. Lijkt me ook goed om een herijking te doen naar de manier waarop we de ondersteuning hebben ingericht. Nu is de ondersteuning vaak ‘op afstand’, althans, zo ervaren docenten dat (merk ik). Wanneer we blijven doen zoals nu is de support misschien wel goed en versterkt ingericht maar de docent nog niet ontzorgd. Neem ondersteuners bijv. mee in de pilots: dat zij direct in kunnen gaan op wensen van de docent en ervaren (en dus kunnen inspelen) wat docenten nodig hebben.
  • Digitalisering en Informatie: digitalisering van onderwijs gaat naar mijn mening meer en meer (ook) over data en informatie. We generen heel veel data. Hoe slaan we dit op, hoe en wat analyseren we en maken we informatie toegankelijk. Maar ook: welke invloed heeft dat op de manier waarop we onderwijs vormgeven en de rol van de docent daarbij. En ook, welke toepassingen zijn er? Learning Analytics kennen we. Maar het begrip ‘nudging’ is nog niet een veel besproken fenomeen in het onderwijs: dat in het ontwerp van applicaties elementen zitten die efficiënt het keuzegedrag van mensen beïnvloeden (duwtjes).
  • Goed dat er een pleidooi wordt gehouden dat open onderwijs (zie aanbeveling 2:.. trek het uit de hoek van hobbyisme..). Het delen en hergebruiken van onderwijsdata en –informatie is nog een innovators-onderwerp maar deze beweging wordt groter. Net als blended learning is ook het delen en hergebruiken een keuze in het onderwijsproces.

Meer informatie:

Advertenties

Over Ria Jacobi

Als ervaren onderwijskundig ontwerper, -adviseur en projectmanager houd ik mij bezig met het ontwikkelen en verbeteren van onderwijs. Mijn ambitie is goed doordacht onderwijs te realiseren, dat aansluit bij de behoefte van individuen en hun organisaties en daarmee een stimulerend effect heeft.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s