Robuust en innovatie kunnen samen gaan?

treehouseAls een gebouw een weerspiegeling is van een uitgewerkt idee van de architect, is dan een leeromgeving een weerspiegeling van het onderwijsidee van een docent(en-team)/een opleiding/een instelling. Kun je dat zo stellen?

Ik vroeg me dat af bij het bekijken van Close-up. Een aflevering van Frank Gehry, architect van het Bilboa-museum. Het gebouw dat in deze documentaire centraal staat, is het UTS-onderwijsgebouw in Sydney: The Treehouse. Dit gebouw kwam te staan in een traditionele omgeving.
Het ontwerp wijkt nogal af van de omliggende gebouwen. Het gebouw draagt twee elementen in zich (zo wordt verteld): een robuuste kant (verbeeld door de bakstenen; sluit aan bij de cultuur van Sydney) en een innovatieve kant (verbeeld door glas; de skyline van Sydney). De binnenkant van het gebouw is flexibel en kan naar wens worden veranderd. Essentieel zegt Gehry, in de tijd van nu.Geen recht betonnen gevaarte maar hoekig en tegendraads. Dit riep de nodige reacties op bij de bewoners. Maar het had ook z’n impact.

Behalve het resultaat ‘het Treehouse’ zelf, vond ik het ontwerpproces en impact nog interessanter. Ik vroeg mij af of aspecten in het ontwerpproces bij een nieuw gebouw te vergelijken zijn bij het onderwijsinnovatie ontwerpproces. Wat ik uit de documentaire haalde aan aspecten.

Aspecten The Treehouse Onderwijsinnovatie
Uitgaan van een complex vraagstuk Een vernieuwend onderwijsgebouw ontwerpen in een traditionele wijk Nieuw onderwijsmodel (bijv flexibilisering) in een bestaand Onderwijsstructuur
Uitgaan van idee en concept
(uitdenken)
Ontwerp: robuust (baksteen) en inovatief (glas) Flexibilisering met robuuste basis
Ontwerpen en prototypen

(concreet maken)

Schetsen, maquetes, verbeelden

Kleine muurtjes bouwen

Kaders schetsen, verbeelden, voorbeelden

(kleine) experimenten starten

Continue reflectie en verbeteren (feedbackloop) Monitoren en herijken van het ontwerp en het bouwen (*) Continue PDCA cyclus; leren en verbeteren
Inzet technologie Technologie ondersteunt en maakt inzichtelijk: werd ingezet om grensverleggend ontwerp mogelijk te maken Technologie ondersteunt onderwijs- en leerproces; technologie als driver voor innovatie.
(integraal) samenwerken en co-creatie Teamwork; vertrouwen; participatie betrokkenen (*); verschillende perspectieven betrekken Teamwork; vertrouwen; participatie betrokkenen; betrekken van verschillende perspectieven
Voortdurende communicatie Omwonenden, betrokkenen over de voortgang vertellen. Er is altijd wel te vertellen dat iets nieuws niet werkt (hier: Gehry’s gebouwen lekken). Vernieuwing roept weerstand op: steeds inzichtelijk maken van het de richting (concept en doel) en de voortgang.
Impact Transformeren van de omgeving: het gebouw heeft impact op de omgeving Transformeren van de onderwijs- en leeromgeving
Innoveren Durven te vernieuwen (zegt Gehry) Heb lef en begin met de durfal: de mensen die willen innoveren. Geef ruimte.
(*) n.b. de film vertelt maar een paar perspectieven; ik kon er niet achter komen in hoeverre de ‘bewoners’ van het gebouw werden betrokken bij het ontwerp. De gesprekken zijn met omwoners en de bouwers.

The Treehouse heeft ‘de wijk en haar bewoners’getransformeerd. Wat ik zelf geweldig vond was het verhaal van de metselaars. In eerste instantie  stonden zij zeer ambivalent tegenover Gehry’s ontwerp: zo kan je geen muren metselen. Maar naarmate het gebouw zich ontwikkelde, testmuurtjes waren gemaakt, er vertrouwen ontstond, het gebouw zich concrete vormen kreeg verdwenen de twijfels. De metselaars werd trots, waren betrokken, beseften dat ze onderdeel waren van iets unieks. En de wijk trok nieuwe bewoners aan. Bewoners die ook beseften dat zo’n gebouw positieve invloed had op de omgeving (wonen&werk, cultuur) en mogelijkheden creëert.

Ik kan me zo voorstellen dat nieuwe onderwijsconcepten (met bijbehorende ontwerp) de leeromgeving transformeren en haar ‘betrokkenen’. Kunnen we binnen ons bestaande onderwijs, die lineaire en gestructureerd programma’s kent, ook non-lineaire programma’s ontwerpen. Routes waar studenten zelf invloed hebben op hun programma en leerproces (flexibiliseren bijvoorbeeld in bijv. tempo, plaats, tijd, groep, content). Robuuste onderwijseenheid-kaders met een flexibele invulling door de student. Wat is dan de impact? Misschien in het begin een hevige twijfelende student maar daarna betrokken en trots op het resultaat? En nieuwe studenten (en docenten) die zo willen ontwerpen.

Advertenties

Over Ria Jacobi

Als ervaren onderwijskundig ontwerper, -adviseur en projectmanager houd ik mij bezig met het ontwikkelen en verbeteren van onderwijs. Mijn ambitie is goed doordacht onderwijs te realiseren, dat aansluit bij de behoefte van individuen en hun organisaties en daarmee een stimulerend effect heeft.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s