Leren Ontwikkelen Vormen

3e schaken
Je hebt van die bijeenkomsten waar je van te voren al naar uitkijkt. Zo’n bijeenkomst had ik maandagmiddag: een lezing van Gert Biesta. Veel over gelezen, veel over bekeken. Nu eens live.

De centrale vraag in het werk van Gert Biesta is: Wat is goed onderwijs? En dat is een complexe vraag. Voor Gert Biesta gaat het in het onderwijs niet om ‘leren’. De taal van het leren is namelijk niet voldoende bij onderwijs. Het gaat erom dat studenten iets leren (inhoud), van iemand (in relatie), met een bepaald doel (vormen). Het gaat dus altijd om doel, inhoud en relatie. Dat zijn fundamenteel pedagogische dimensies. Door alleen over leren te praten, ‘verleren’ we wat belangrijk is in het onderwijs. We hebben niet alleen leertheorieën nodig, maar ook onderwijstheorieën.
Als onderwijs alleen leren zou zijn geeft het niet de complexiteit weer. Biesta laat ook het driedimensionaal schaakbord zien waarop een docent ‘speelt’.

Biesta beschrijft drie domeinen voor het onderwijs in relatie met het doel van onderwijs. De opgave is om deze drie domeinen in balans te houden. De drie domeinen zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden. En alle onderwijsprocessen hebben een relatie met:

  1. Kwalificatie: het gaat ergens over (inhoud): het (aan)leren van kennis en vaardigheden, competenties (specifiek en breed). Bijvoorbeeld het leren van een taal of van onderzoek-doen of video-clip maken.
  2. Socialisatie: de reproductie van en het in aanraking brengen met praktijken en tradities, beroepen, culturele praktijken, gemeenschappen, burgerschap. Bijvoorbeeld: hoe is het om in een research-team te werken, welke taal wordt daar gesproken. Of wat ik zelf moest leren de praktijk rondom beleid maken en de politieke omgeving waarin je opereert. Of je bijdrage leveren aan een bedrijfscultuur.
  3. De subjectivering: hier gaat het om de persoonsvorming (verantwoordelijkheid leren nemen; zelfstandig zijn; regie nemen) Centraal staat hier wie je bent en wat de bijdrage is in de wereld en hoe je verschijnt in de wereld.

Goed onderwijs is dus de balans tussen die drie doeldomeinen. Accentueer je de kwalificatie dan gaat daar alle aandacht naar toe en is er grote kans dat je een ander domein onderbelicht.

Onderwijs gaat over het je oriënteren op het leven. En is daarmee wereldgericht. Het gaat om juiste talent en juiste ontwikkelen. Maar wat is ‘juist’ en wie bepaalt dat? Er is niet een eenduidig antwoord te vinden. Het stellen van de vraag is cruciaal. Het gaat om het bevragen wat zich ontwikkelt. Wat dient zich aan, is dat goed voor de student en in leven met anderen. Onderwijs zou een existentieel curriculum moeten omvatten. Een curriculum dat vooral kijkt welke mogelijkheden verschillende vakken en vakgebieden bieden voor studenten om (aspecten van) de wereld te ontmoeten.

Toen ik zijn boeken las werd ik helemaal geraakt. Hier gaat het om. We zijn te veel bezig wat een student zou moeten zijn en zou moeten leren in plaats van wat hij/zij is en wil leren. Of dat we te gericht zijn in op hoe de student zich moet aanpassen aan ons systeem in plaats van aan te sluiten waar in het kind/de student zou willen ontwikkelen. Wie is een student? Wat is nodig om de student ‘in de wereld’ te laten komen. En dat begint met de ervaring van aangesproken worden in de ontmoeting en de ont-moet-ing.

DSC01126

Advertenties

Over Ria Jacobi

Als ervaren onderwijskundig ontwerper, -adviseur en projectmanager houd ik mij bezig met het ontwikkelen en verbeteren van onderwijs. Mijn ambitie is goed doordacht onderwijs te realiseren, dat aansluit bij de behoefte van individuen en hun organisaties en daarmee een stimulerend effect heeft.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s