Alles is informatie

blendedHet volgende filmpje ‘alles is informatie’ vond ik erg inspirerend om weer eens met een andere blik naar onderwijs te kijken. Namelijk vanuit een informatiemanagement-perspectief.  Niet voor niets ben ik erg geïnteresseerd in ontwikkelingen rondom Open en Online Onderwijs. Voor mij gaat het dan niet alleen over de ontwerp en didactische vraag bij open en online onderwijs (ook blended learning) maar ook over het toegankelijk maken van onderwijsinformatie (onderwijsleermaterialen; onderwijscontent) als voorwaarde. Het raakt onderwerpen als Digitaal Portfolio (van wie is de informatie?; Learning Analytics (omgaan met data); Open&Online Onderwijs (beschikbaar stelen van onderwijsleermaterialen); flexibilisering van het onderwijs (transparant aanbod). Ook doet het een appèl  op de rol van bijvoorbeeld de docent (als kennismanager) en de rol van bijvoorbeeld ik als beleidsmedewerker.

Wat is het verschil met vroeger, tenslotte is er altijd informatie beschikbaar geweest. Het verschil is dat door de technologie en de digitalisering de vorm en hoeveelheid van informatie enorm aan verandering onderhevig is. Hoe gaan we daar slimmer en sneller mee om. Hoe kunnen we daar veel meer gebruik van maken in organisatie? Als ik de geïnterviewden goed begrijp kunnen we als organisaties (ook onderwijs) dat veel beter doen.

Wat het in me opriep aan gedachten probeer ik in enkele blogs te beschrijven. Allereerst in deze blog: Informatie is geen kennis (Einstein)

1. Alles is informatie. Informatie is geen kennis (Einstein).
Wat is informatie dan wel? Ik haal even Weggeman aan die kennis omschrijft als (2000): kennis = f (I * E V A). Kennis als het totaal van Informatie maal Ervaring, Vaardigheden en Attitude. Of anders geformuleerd: informatie is expliciete kennis (opgeslagen in documenten of systemen in alle soorten en maten) en kennis zelf is impliciete kennis, verbonden aan een persoon. Maar dit blijkt toch gecompliceerder. In het filmpje zet Rik Maes (haalt Rorty aan) : Informatie is een instrument om met de werkelijkheid om te gaan. Die informatie heeft vele gedaanten: (bewegend beeld), geluid, GPS-data, (3d) tekeningen, teksten in alle soorten en maten. Informatie is de drager van kennis. Informatie wordt kennis als het betekenis heeft gekregen. In het filmpje wordt mij duidelijk dat het niet gaat om de informatie of kennis zelf maar wat je ermee doet. En dat is voor onderwijs interessant. Want tenslotte is een onderwijsinstelling een kennisinstelling: kennis ontwikkeling, kennis verspreiden, kennis vernieuwen, kennis verbinden. Oftewel: (leren) betekenis geven aan informatie en verschillende werelden verbinden.

Of zoals prof. dr. Paul Louise Iske zegt (Hoogleraar Open innovation&Business Venturing; Universiteit Maastricht)(minuut 10.00): Kennis is wat in en aan de mens zit. En kennis is pas relevant als je er iets mee doet. Het gaat om degene die met de activiteit bezig is. Vertalend naar onderwijs: degene die met de activiteit bezig is (het leren: welke kennis heb ik nodig en hoe moet ik dat toepassen) is de student (en niet de docent). De docent managed het onderwijsproces en is zich ervan bewust welke tools h/zij moet inzetten zodat studenten kunnen leren. Zoals Iske aangeeft: je bent (de docent is) een kennisbewustmanager, een kennisprofessional. Je managet het onderwijsleerproces en bent er van bewust welke kennis daarbij een rol speelt. De onderwijsorganisatie zorgt ervoor dat de docent de juiste tools aangereikt krijgt om er ook op een juiste manier gebruik van te kunnen maken. Het gaat dus niet over het overbodig maken van een docent maar juist om hem/haar in staat te stellen z’n/haar werk goed te doen. Dit ondersteuning ligt niet alleen bij de bibliotheek of bij de informatiemanagers. Dit ligt ook bij DIV en bij mij als beleidsmedewerker. Daar moeten we samen in optrekken: centraal-de-centraal. Een mooie toekomst beeld heeft een collega eens verbeeld: Museum of Education.

Een voorbeeld is de TUD (Esther Maes; Manager Document Management &Archive; Bibliotheek TUD) (minuut 47.00). De TUD hebben een beeld wat dat onderwijs over een paar jaar voor hun is bewust en daarin speelt informatiemanagment c.q. kennismanagement een heel belangrijke rol. Allereerst: ze zijn heel bewust bezig met het delen van onderzoeks- en onderwijsinformatie c.q. -kennis: de docent als kennisprofessional. Dit is een lastig proces want niet iedere medewerker wil z’n kennis en informatie delen, dus doen ze het eerst intern.
Daarnaast hebben zij voor ogen dat de TUD online aanwezig is in het onderwijs- en onderzoeksspectrum. Zie hun MOOCs bij edX. Wat ze stap voor stap opbouwen is het toekomstbeeld waarbij docenten hun course kunnen ontwikkelen via de TUD. Die course is wereldwijd te volgen. De TUD ondersteunt de student (alle leeftijden en leerwens) die in minder of meerdere mate begeleiding/ondersteuning wenst. Daarnaast biedt de TUD labs (communities, oefenruimte, laboratoria) aan om samen te werken, te oefenen, te ontmoeten en samen aan producten te bouwen).
Het advies van Maes is dat iedere organisatie die met z’n corebusiness het ontwikkelen, verrijken en vernieuwen van kennis en informatie zal een vergelijkbare slag moeten maken.

Informatie is geen kennis. Maar informatie is essentieel om kennis te kunnen ontwikkelen en toepassen. Als onderwijsinstelling kunnen wat dat veel beter oppakken. Wat mij dan voor ogen staat is:
1. Bewust bewaren en beheren van onderwijsinformatie die de instelling in soorten en mate heeft.
En dit gaat verder dan het archiveren van de (verplichte) stukken voor de accreditatie of beleidsdocumenten. Hier valt onder de vraagstukken rondom Learning Analytics, Digitaal Portoflio, Onderwijsleermaterialen, Open Onderwijs.
De vraag hierbij: Welke informatie willen we bewaren met welk doel? En van wie is de informatie?
2. Het toegankelijk maken van onderwijsinformatie
Het zichtbaar en openbaar maken van informatie die binnen de instelling (op al die PC’s staat, die aanwezig is in college-zalen). En deze informatie gemakkelijk en gebruikersvriendelijke kunnen zoeken en vinden.
3. Het (stimuleren van) delen van onderwijsinformatie
De eerste twee genoemde aspecten zijn voorwaarde voor deze derde. Het gaat wat mij betreft niet alleen over de 4Ren (o.a. re-use, remix van content). Ook gaat het wat mij betreft om het versterken van de de dialoog, de interactie over de kennis, het verrijken van kennis, het vernieuwen van kennis.
4. Als organisatie docenten, studenten, eigenlijk iedereen helpen zich een weg hierin weten te vinden.
De organisatie helpt kennisprofessionals bij het maken van nieuwe verbintenissen zodat er nieuwe kansen ontstaan voor het versterken van de corebusiness van de onderwijsinstelling: onderwijs en onderzoek. Het helpen is niet alleen de (gebruikersvriendelijke) tools beschikbaar stellen  of het zoeken en vinden van informatie. Het is vooral in gesprek zijn over de toepassing van hoe nieuwe vormen van onderwijs ontwikkelen als we het hebben over het toegankelijk maken en delen/hergebruik.

De kern van onderwijs is nog steeds de (kleine) leergemeenschap waarin de interactie, het gesprek, tussen de docent en de student en studenten onderling over kennis centraal staat. In het toekomstbeeld van het TUD-onderwijs blijft ontmoeten&delen een belangrijk aspect. Maar misschien in een hele andere setting? Een setting waarbij de student zijn/haar kennis leert managen. Als onderwijsinstelling bied je daarvoor een omgeving (docenten als kennisprofessional, (leer)community, kwalificatie-mogelijkheid, begeleiding, (digitale) leeromgeving) aan.

Advertenties

Over Ria Jacobi

Als ervaren onderwijskundig ontwerper, -adviseur en projectmanager houd ik mij bezig met het ontwikkelen en verbeteren van onderwijs. Mijn ambitie is goed doordacht onderwijs te realiseren, dat aansluit bij de behoefte van individuen en hun organisaties en daarmee een stimulerend effect heeft.
Dit bericht werd geplaatst in informatiemanagement, onderwijsinnovatie, Open Online Onderwijs en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Alles is informatie

  1. Pingback: Alles is informatie: de competenties van een kennismanager (2) | Mobiliteit&OpenOnderwijs

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s