Hoofdlijnen rapport Nederland 2035

2035JA weer eentje… een rapportages met trends. Maar deze wil ik wel ‘gearchiveerd’ hebben op mijn blog. Het is de notitie behorende bij de conferentiebundel van de slotconferentie HO-tour: De conferentiebundel (met discussienotities) en de bijlage  Nederland 2035.
De vier discussienotities gaan in op: onderwijskwaliteit, toegankelijkheid en doorstroom, responsieve instellingen, en bestuurlijke verhoudingen.

Ik kan natuurlijk ingaan op die discussienotities, maar die bijlage vind ik ook interessant. Vooral paragraaf 6. Want daarin staat beschreven de richting die OCW zichzelf toeschrijft. OCW schrijft dat zij:
een periode ingaan waarin niet meer onderhoud maar herontwerp van stelsels centraal zal staan’ (blz 25 bijlage)

Accent lag namelijk tot nu toe toch meer op het corrigeren van incidenten en het beheersbaar maken van risico’s. En dan zit je al snel op het vaststellen van normen en het handhaven.
De aankomende strategische agenda staat veel meer , in de komende jaren meer in het teken van herontwerp. En dan niet alleen het herontwerp van het stelsel maar ook van het curriculum. Dat vraagt opnieuw dialoog over de ontwerpprincipes: wat zijn de waarden en uitgangspunten ten grondslag aan het stelsel c.q. curriculum.

En daarbij: ‘’De vraag naar herontwerp van stelsels vraagt om een ander beleidsrepertoire. Stelsels komen niet meer van de ontwerptafel, maar reflecteren op vernieuwing van onderaf. OCW zal minder kunnen sturen op basis van normen en geld en meer een regierol moeten krijgen in het stimuleren van innovatie, kenniscirculatie en het maatschappelijk debat over het waartoe van onderwijs, wetenschap en cultuur.’’ (blz 25 bijlage)

Ik ondersteun deze richting, met name met de dialoog die op dit moment gaande is in kranten, TV en de discussies met mijn collega’s. Want daarin staat die kanteling ook centraal.
De bijlage al lezende, hieronder de hoofdlijnen, concludeer ik dat het noodzakelijk is een nieuw verhaal over het onderwijs te ontwikkelen. Met vragen zoals: wat moeten we in het onderwijs leren; wie bepaalt wat we willen/moeten leren; hoe begeleiden/ondersteunen we dat leren en welke innovatieve leeromgeving hoort daarbij en wie ontwikkelt deze? Kern daarbij is dat die leeromgeing er zorgdragat voor: (zelf) ontdekken, ontwikkelen en ontmoeten van talent.

In hoofdlijnen de bijlage
Context van het onderwijs. Ontwikkelingen die gaande zijn.
* De veranderende wereld: trends en ontwikkelingen. En dit zijn de verschuiving van mondiale zwaartepunten: het beeld van het westen was dat wij onszelf als centyrum vand e werled beschouwen. Dat is niet meer zo.
* Mondiale en regionale productieketens: de trend avn vernetwerking van de productie. Interessant is de beschrijving van de productie van de iPhone (blz 5)
* Toenemend belang van kenniskapitaal: de ontwikkeling van de economie tot een kenniseconomie. Investering in kenniskapitaal wordt steeds belangrijker. Hierbij past een andere kijk op innovatie en het belang van kenniscirculatie: het beter benutten van bestaande kennis en ideeën. Onderwijsinstellingen hebben hierbij een centrale rol.
* Uitholling van de middenklasse: nieuwe sociale tegenstellingen: technologische ontwikkelingen hebben belangrijke gevolgen voor de banenstructuur. Sociale intelligentie, creativiteit en fijnmazige perceptie en manipulatie zijn de vaardigheden die we moeten ontwikkelen.
*  Zwakke instituties en opkomst van lichte gemeenschappen: gezag wordt niet meer als vanzelfsprekend aanvaard, maar moet voortdurend verdiend en bevestigd worden.
* Onderwijsexpansie in Nederland: de onderwijsexpansie en de toegenomen nadruk op zelfregulatie heeft gelijke tret met hoe mensen zich organiseren namelijk korte dynamische gemeenschappen.
* Verstedelijking en toenemend belang van stadsgewesten

Impact voor de invulling van de strategische agenda OCW
A. Bloeiende stedelijke omgeving waarin kennis kan circuleren. Omdat: (1) de innovatiedruk in de stad het grootst is en (2) de stad mensen bij elkaaar brengt (vertrouwen en sociaal kapitaal). Kenniscirculatie steunt op deze twee pilaren.
B. Veerkrachtige, slimme en creatieve mensen: competente rebellen. Oftewel we hebben mensen nodig die een combinatie zijn van inhoudelijk, deskundigheid, kritisch vermogen en vernieuwingsdrang.
C. Mensen toerusten en verbinden. Daarbij twee vragen: (1) Hoe laagopgeleiden het beste toerusten op de toekomstige economie en samenleving (kenmerken: jobrotation, middensegment verdwijnt, gevraagd advanced skills); (2) Hoe de strikte scheiding tussen beroepsonderwijs en algemeen onderwijs relativeren?
D. Naar een toekomstige onderwijsagenda. En hierbij rekening houden met:

(1) Het curriculumdebat: discussie over ‘afrekencultuur’; 21ste eeuw vaardigheden
(2) Digitalisering van onderwijs: met kansen voor gepersonaliseerd onderwijs en relativeren van scheiding informeel en formeel onderwijs. De digitale leeromgeving is in beginsel overal toegankelijk.
(3) Nieuwe kennisparadigma’s over onderwijs agv inzichten vanuit economische en de hersen- en cognitiewetenschappen: (1) een verschuiving van formeel leren naar informeel leren (van onderwijzen naar leren); (2) het belang van vroege interventie en vroege leerprocessen; (3) Breed beeld van vaardigheden (cognitief en non-cognitief: beide zijn nodig ).
(4) Met daarbij aandacht voor kennis, skills en persoonlijke vorming en de innovatieve leeromgeving. Genoemd worden de 7 principes van een uitdagende leeromgeving OECD (OECD, 2013) . Kernboodschap is dat de lerende zelf eigenaar is van het eigen leerproces. En het uitgangspunt is dat leren geen geïsoleerde activiteit is, maar een activiteit in een leergemeenschap (samen met docenten en mede –lerenden). Het gaat om gepersonaliseerd onderwijsconcept: ontwikkelen van talent (van iedereen).

Advertenties

Over Ria Jacobi

Als ervaren onderwijskundig ontwerper, -adviseur en projectmanager houd ik mij bezig met het ontwikkelen en verbeteren van onderwijs. Mijn ambitie is goed doordacht onderwijs te realiseren, dat aansluit bij de behoefte van individuen en hun organisaties en daarmee een stimulerend effect heeft.
Dit bericht werd geplaatst in flexibilisering, gepersonaliseerd-onderwijs, Levenlang Leren, onderwijsinnovatie, Rapporten, Trends en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s