inkijkje kennisagenda 2014 van ministerie OCW op ORD2014

agendaAfgelopen dagen bij de ORD2014 te Groningen. Interessant en voor mij een conferentie met vele oud collega’s. Leuk. Eén van de sessies die ik heb bezocht ging over de aankomende Kennisagenda van OCW. Presentatoren Jasper Jans en collega van het ministerie van OCW.

Met de kennisagenda wil het ministerie van OCW trends in beeld brengen met de daarbij verbonden vragen en uitdagingen. Op basis daarvan kan toekomstig beleid worden ingezet. Een paar trends die OCW ziet op dit moment o.a. in een maatschappij in transitie.

  • Individualisering en emancipatie: wegvallen van oude verbanden; persoonlijke vrijheid.
  • Van collectiviteit naar connectiviteit: ontstaan van(digitale)  netwerken.
  • Verwetenschappelijking van Nederland: we zijn steeds hoger opgeleid; oudere laaggeschoolden stromen uit-jongeren hooggeschoolden stromen in; selectie in hoger opgeleiden (excellentie/masters).
  • Sociaal-demografische ontwikkelingen: de vergrijzing  en de leegloop van platteland naar de stad.
  • Economische ontwikkeling: door automatisering steeds minder middenklasse banen; meer niet-routinematige competenties gevraagd; steeds sterker wordende kennis-en diensteneconomie.
  • Toenemende digitalisering: snelheid van inzet social media; connectiviteit nationaal en internationaal; andere vaardigheden gevraagd bij leerlingen; omgaan met bid data.
  • Bestuurlijke transitie: Gaan we meer naar een participatie samenleving: waar is sturing door overheid wel/niet op nodig?
  • Internationalisering: samenwerkingsverbanden over grenzen heen; ontkoppeling van productieketens: het maken van één product vind plaats in diverse landen.

Daaruit vloeien drie uitdagingen voort volgens de presentatoren:

  1. Over welke kennis, vaardigheden en culturele vorming moeten mensen beschikken om te kunnen functioneren in de toekomstige kennismaatschappij?
  2. Hoe realiseren we innovatieven en creative omgevingen waarin kennis en cultuur kunnen circuleren?
  3. Onder welke voorwaarden kunnen organisaties in onderwijs cultuur en wetenschap publieke belangen dienen, responsief zijn en excelleren en welke rol speelt de overheid daarbij?

(n.b. deze drie uitdagingen weken af van de reactie uit de zaal op de vraag waar over 10 jaren onderzoek naar wordt gedaan (onze verwachting). Bijv reacties waren: unproctored assessments; levenlangleren; impact met flexibilisering en gepersonaliseerd leren; impact f2f-digitaal leren en ook de verandering van het onderwijstelsel).

Johan van Braak (Universiteit Gent) mocht hierop de gepresenteerde trends en uitdagingen reageren.

Van Braak geeft aan dat er drie uitdagingen zijn voor het onderwijs.

  1. Voorbereiden van de kennissamenleving
    Zijn bevinding is dat ICT nauwelijks nog fundamenteel voor het ondersteunen van leren wordt ingezet (differentieren, feedback geven, remedieren, zelfstandig leerstof verwerken, delen etc). ICT wordt voornamelijk ingezet in de dominante curriculumdomeinen. En ook dat ICT vernieuwd niet maar reproduceert bestaande curriculum praktijken. Dit verdient veel aandacht!
  2. Stimuleren van innovatieven en creatieve omgevingen
    Zijn vraag is: Wat is nodig om onderwijs te begeleiden in de transitie van ondersteunend naar essentieel ICT-gebruik? Deze transitie is namelijk nog niet gaande. Voor onderzoek is dan belangrijk de zoektocht naar ICT-kenmerken (multimodaliteit, scaffolding, adaptiviteit.. ) die gepersonaliseerd leren ondersteunen en leeruitkomsten versterken.
  3. Effectief sturen en voorwaarden creëren
    Zijn aanbeveling is dat de overheid in deze veel meer moe stimuleren en sturen. Dat gaan instellingen ook investeren in bijvoorbeeld: het faciliteren van docenten, het professionaliseren van docenten. Want, geeft Van Braak aan, de introductie van formeel curriculum leidt niet automatisch tot een geimplementeerd curriculum, laat staan een gerealiseerd curriculum.

Naast bovenstaande reactie van Johan van Braak kwamen er ook reacties uit de zaal naar aanleiding van de gepresenteerde trends en uitdagingen in de komende kennisagenda 2014.

  • Dat er fundamenteel veel meer discussie moet komen over het onderwijsstelsel. Lopen we tegen grenzen aan voor echte innovatie in het onderwijs? Dwingen ontwikkelingen (bijv via ICT) ons tot herbezinning van een andere inrichting?
    Waar is de discussie van onderwijs in transitie??
  • Dat we toch wel heel erg economisch naar ons onderwijs kijken (rendement, prestatieafspraken): als we de trends serieus meenemen zijn andere perspectieven (maatschappelijk bijv.) ook belangrijk.
  • Dat de ontwikkelingen rondom open onderwijs geheel niet wordt genoemd terwijl die ook een driver is voor innovatie. Deze ontwikkeling stuurt nu al agenda’s van HO-instellingen.
  • Voordat we weer gaan investeren in onderwijs (bijv. door het straks vrijkomende geld uit het leenstelsel) moeten we eerst niet eens kijken naar wat eerdere investeringen hebben opgeleverd. Wie weet helpt dat ons voor een effectievere toekomstige investering?

Interessant om deze sessie te hebben bijgewoond en te horen waar OCW nu in denken rondom trends (en dus beleid) zit. Maar mij baserend op de reacties vanuit de zaal en de nagesprekken, vind ik de presentatie van de kennisagenda niet echt vernieuwend-uitdagend-inspirerend. Binnen de HvA (en ik weet zeker ook andere HO-instellingen)  zijn we allang met de betekenis van al die genoemde ontwikkelingen in de kennisagenda (inclusief open onderwijs etc) bezig. Bovendien, trends in de kennisagenda van 2010, herhalen zich in die van 2014. Er hebben zich in die afgelopen 4 jaren toch echt wel nieuwe ontwikkelingen voorgedaan, dacht ik zo.
Bovendien vind ik het jammer dat zo’n kennisagenda niet op een participerende manier (vanuit collectiviteit & connectiviteit) wordt opgesteld. Zou volgens mij dan veel rijkere en actuelere inhoud hebben gekregen. Wie weet zetten we met elkaar een ontwikkeling in? Kortom:is dit echt de agenda waarop het toekomstige onderwijs-beleid van OCW wordt gebaseerd?

Advertenties

Over Ria Jacobi

Als ervaren onderwijskundig ontwerper, -adviseur en projectmanager houd ik mij bezig met het ontwikkelen en verbeteren van onderwijs. Mijn ambitie is goed doordacht onderwijs te realiseren, dat aansluit bij de behoefte van individuen en hun organisaties en daarmee een stimulerend effect heeft.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s