(Ver)deeltijd onderwijs

Flexibel_hoger_onderwijs_voor_volwassenenNa lang wachten kwam vorige week eindelijk het adviesrapport van de commissie Flexibel Hoger Onderwijs voor werkenden (o.l.v. Alexander Rinnooy Kan) uitgekomen. Het gaat niet goed met het deeltijdonderwijs (2011: 19000  en in 2011 9000). In het buitenland is de deelname beter. De commissie geeft 10 adviezen aan het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over de te nemen maatregelen die zouden moeten leiden tot een grotere deelname van de volwassen beroepsbevolking aan het hoger onderwijs. Het rapport is een pleidooi voor een experiment met een flexibeler systeem van deeltijdonderwijs: vaste programma’s en uren moeten de opleidingen deeltijdstudenten de gelegenheid geven te leren waar en wanneer ze willen. Maar dat betekent wel een cultuuromslag, geeft Rinnooy Kan aan.

De tien adviezen uit het rapport

  • 1. Aanpassing gericht op financiering
    -Start experimenten met vraagfinanciering
    – Stel collegegeldkrediet beschikbaar voor deeltijdstudenten (vouchers)
  • 2 Start pilots gericht op flexibilisering van de inrichting van het onderwijs
  • 3 Versterk het aanbod van programma’s Associate degree (Ad).
  • 4 Versterk het aanbod en het gebruik van procedures voor validering in het hoger onderwijs (eindnivo telt: leeruitkomsten zijn belangrijker dan de weg ernaartoe)
  • 5 Laat instellingen afspraken maken over transfer of credits
  • 6 Versterk het online aanbod van onderwijs
  • 7 Versterk het gebruik van de werkplek
  • 8 Neem belemmeringen in wet en regelgeving weg
  • 9 Versterk de samenwerking publiek-privaat
  • 10 Zorg voor verankering in beleid (en ga aan de slag)

Toevallig kwam de LSVB een maand eerder met haar rapport ‘Het nieuwe leren is flexstudent. Ook zij willen deeltijd studeren aantrekkelijker maken. De groep deeltijd-studenten is divers. Het aanbod sluit niet meer aan  bij de wensen van studenten. Bovendien is het deeltijdonderwijs vaak een slap aftreksel van het voltijdonderwijs. Ook biedt het digitaal onderwijs veel kansen om het onderwijs flexibeler te maken. Een gemiste kans dus. Hun reactie op het rapport is: het mist visie + ga uit van flexstuderen.

Belangrijkste opmerking in de NRC: Oké, velen zitten te springen om als volwassene door te kunnen leren. Maar wat is de reden van de leeglop. Is dit wel goed onderzocht. Alleen met toegankelijk maken, kom je er dan wel? Is er ook zoiets van: leren leuk maken zodat je je vrije tijd daarin wilt steken als ergens anders in.

Maar de meeste reactie (die ik heb aangetroffen) betrof wel het voorgestelde vouchersysteem: een collegegeldkrediet voor deeltijdstudenten. Ver. Hogescholen tegen. NRTO voor etc.. Oké, kritisch tegen adviezen aankijken mag natuurlijk altijd. En het is een complex vraagstuk (financiering; privaat-publiek). Jammer dat dan de discussie gata over wat niet kan i.p.v. wat wel kan: verdeelt deeltijd? Er ligt tenslotte een vraagstuk: het vergroten van het aandeel hoger opgeleiden in de beroepsbevolking, aansluitend op de vraag van de arbeidsmarkt. Kern ligt wat mij betreft in de volgende punten: (1) ons richten op de leeruitkomst i.p.v. de input en procesfactoren en (2) wegnemen van de belemmeringen in wet- en regelgeving en (3) deeltijdonderwijs innoveren met open en online onderwijs. Niet voor niets worden de MOOCs massaal gevolgd. Voldoende kansen, lijkt me. En hoog nodig tijd voor een kanteling in denken over + vormgeven van onderwijs en de kaders erom heen.
Hopelijk kunnen we dat realiseren door niet ver-delen maar door te-delen. Zoals het versterken van de samenwerking en de co-creatie werkgevers – hoger onderwijs of het versterken van de combinatie formeel en informeel onderwijs c.q initieel en post-initieel onderwijs.
Lees ook, ter inspiratie, het eerste hoofdstuk in de trendrapportage open education 2014 :  ‘Postinitieel open en online hoger onderwijs: het perspectief van deelnemer, werkgever, opleider en onderwijsprofessional’.

Bronnen/Reacties

Advertenties

Over Ria Jacobi

Als ervaren onderwijskundig ontwerper, -adviseur en projectmanager houd ik mij bezig met het ontwikkelen en verbeteren van onderwijs. Mijn ambitie is goed doordacht onderwijs te realiseren, dat aansluit bij de behoefte van individuen en hun organisaties en daarmee een stimulerend effect heeft.
Dit bericht werd geplaatst in Levenlang Leren, Rapporten en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s