Niet Stapelen maar Integreren: ICT-docentprofessionalisering

stapelenOp 20 september jl. was ik aanwezig bij de netwerktafel bijeenkomst over ICT-docentprofessionalisering in het HO. Centraal stond het vraagstuk: Hoe de professionalisering van docenten op het gebied van ICT in het onderwijs stimuleren. En professionaliseren is een succesfactor voor het toepassen van ICT in het onderwijs (zie ook blog Wilfred Rubens.. die ook aanwezig was tijdens de SURF-bijeenkomst). Een vraagstuk waar we al jaren mee worstelen en blijkbaar is er niet eenvoudig een oplossing voor te geven. Ook 20 september niet.

De blog van Wilfred geeft een hele goede samenvatting van de middag (= zijn eigen gedachten) (dank!). Dus die ga ik niet herhalen. Ik wil zelf nog enkele punten toevoegen vanuit de discussie. Allereerst deed mij deze middag weer even beseffen waarom dit onderwerp ook al weer op de agenda wordt gezet. Als het goed is komt er in dit najaar (dus bijna ) een brief van de minister van OCW met drie belangrijk onderwerpen: Open Education, Learning Analytics en ICT-professionalisering. Een goede voorbereiding dus!

Wat is er aan de hand?
* Innovatie: focus op proces
Naast de aspecten die Wilfred noemt (gebrek aan urgentie; gebrek aan sturing en onderwijskundig leiderschap; gebrekkige randvoorwaarden; belemmerende wetgeving) kwam er ook een discussie over innovatie. Met ICT&O zitten we in de innovatie-hoek . Deze innovatie pakken we in HO vaak projectmatig aan in plaats van procesmatig (zo ook ICT-professionalisering).  Bij projecten zijn onzekerheden gereduceerd, bij innovatie is onzekerheid; projecten hebben een helder einddoel, innovatie niet; projecten zijn formeel en gepland terwijl dat niet het geval is bij innovatie. En hoe vaak zien we niet dat ICTprojecten na 4 jaren moeten zijn afgerond, terwijl innovatie iets is van het ‘langere termijn’ denken+doen. Iemand riep: ‘we zijn ongeduldig’. En over welke innovatie heb je het en op welk nivo (en voor wie): radicale of incrementele. Ook om over na te denken.
* Eigen ervaring en beeld (student/docent/opleidingsmanager/staf/college)
Iedereen heeft een mening over onderwijs. En deze mening is gebaseerd op hoe wij zelf onderwijs hebben genoten. En meestal is dit toch: de docent voor de klas/groep/collegezaal; vaststaand onderwijsaanbod. Nieuwe vormen van onderwijs zijn dan vaak beladen en krijgen vele vele reacties. Denk aan de discussie rondom SteveJob-/iPad scholen. Uit onderzoek blijkt allang dat hoorcolleges ook niet het meeste leerrendement oplevert, we houden er wel aan vast. Omdat we deze vorm kennen?!
* Organiseer de vernieuwing.
Professionaliseren is experimenteren. Maak professionaliseren een onderdeel van het proces (onderwijsontwikkeling, teamontwikkeling, individuele ontwikkeling). Dat wil o.a. zeggen dat er afspraken zijn gemaakt rondom het experiment. Dat het experiment wordt begeleid en wordt afgemaakt. Dat de resultaten worden teruggevraagd en bevraagd op inbedding. En dit kost tijd. Soms vragen we niet eens naar het effect want we zijn al bezig met het volgende.
* Stapelen vs integreren
ICT in onderwijs komt erbij, is de ervaring. Bovenop alle andere onderwerpen: onderzoek in onderwijs; excellentietrajecten, studiesucces, rendementsverhoging, studiekeuzegesprekken. Stapelen dus. Terwijl je ICTtoepassing juist goed kunt integreren bij al deze belangrijke actuele onderwerpen. ICT blijft tenslotte een middel en is geen doel op zich. Integreer het in het vernieuwen van een curriculum, het herontwerpen van een cursus, studiebegeleiding, aansluitingsactiviteiten of in bestaande professionaliseringstrajecten.
* Visie op onderwijs
Hoe beschrijft de instelling de visie op haar onderwijs: wat is de stip op de horizon. Wat is de richting waarop je je onderwijs wilt ontwikkelen en hoe geef je daar betekenis aan. Dit is geen verhaal over ICT, maar vaak kan deze visie gerealiseerd worden met ICT&O. Zo stelt de UU dat zij (o.a.) kleinschalig onderwijs voorstaan, ook bij de grote faculteiten. Dit resulteert in het werken met communities (face-to-face en online). De HvA heeft in haar visie op leren de pijlers van het project ‘Future of Learning’ genomen: personaliseren, samenwerken en hybride leren. Dit kan niet worden gerealiseerd zonder de inzet van ICT.
* Concretiseer
We praten vaak over docent ipv met docenten. Maak concreet in het gesprek (laat zien) wat zij aan ICTinzet in hun eigen onderwijs kunnen hebben. En ga daarbij ook aan de slag. Knelpunten zijn bijvoorbeeld: uitval van studenten, meer tijd voor feedback willen hebben, het leren beter kunnen begeleiden, motivatie van studenten.

Integratie was voor mij een kernwoord van die middag: niet apart (stapelen) maar inbedden. En op verschillende nivo’s. Enkele punten die naar voren kwamen.

  • Stelselnivo: Neem de discussie over ICTinzet in onderwijs mee in accreditaties of audits. Maak de inzet van ICT in onderwijs  zichtbaar als middel bij verbeteren va knelpunten in het onderwijs (aansluitingsproblematiek; toetsen; flexibiliteit)
  • BKO: maak ICT&O zichtbaar in de Basiskwalificatie van docenten (bijv bij het herontwerpen van onderwijs)
  • Trajecten voor opleidingsmanagers: discussie over de ontwikkeling van onderwijs en de betekenis van ICT erbij. En ook hoe inzet van ICT in onderwijs knelpunten in het onderwijs kan verbeteren. Hier gaat het om de didactiek (zie ook Wilfreds blog).
  • Professionaliseringstrajecten: neem ICTtoepassing mee in het herontwerp van onderwijs (didactiek)
    Bij dit herontwerp (meenemend ICT) gaat het altijd om het leren versterken van studenten. Hier had ik enige tijd ook een blog over geschreven: ICT inzet ter ondersteuning van de interactie de dialoog (reciprocal teaching ) als studiesuccesfactor,n.b. Collega’s, SURF: Dank nog voor de inspirerende gesprekken.
Advertenties

Over Ria Jacobi

Als ervaren onderwijskundig ontwerper, -adviseur en projectmanager houd ik mij bezig met het ontwikkelen en verbeteren van onderwijs. Mijn ambitie is goed doordacht onderwijs te realiseren, dat aansluit bij de behoefte van individuen en hun organisaties en daarmee een stimulerend effect heeft.
Dit bericht werd geplaatst in e-learning, Onderwijsgeven, seminar, Uncategorized en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

3 reacties op Niet Stapelen maar Integreren: ICT-docentprofessionalisering

  1. Pingback: Docentprofessionalisering ICT - Gerard Dummer

  2. Pingback: Horizon report 2014 | Mobiliteit&OpenOnderwijs

  3. Pingback: ICT in het onderwijs: Wie heeft de controle over wat? | Opgeleid of Afgeleid

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s