Faciliteren van leren met digitale media

reciprocalNa de vakantie begin je weer alles op te pakken. Zo ook mijn weblog. Ik start met hoe digitale middelen het leren en studeren kan faciliteren. Want dat is/wordt een belangrijke vraag in mijn werk dit jaar: didactiek en de digitale leeromgeving en studiesucces.

Toeval of niet: een mooie aanleiding was een interview van Humberto Tan met Christiaan Henny, afgelopen dinsdag 27 augustus RTL Late Night. Christiaan gaf aan dat hij zo’n typisch ‘slechtste kindje van de klas’ was (te weinig studiepunten per jaar halen, ongemotiveerd, switchen etc). Via een studiecoach kreeg hij enkele tips (zoals: stel jezelf vragen bij de leerstof en herhaal) hoe je moet studeren/leren tijdens zelfstudietijd. Dat zette hem o.a. aan om het studeren weer serieus te nemen en aan de slag te gaan. Christiaan moest gedisciplineerd die tips (die studievaardigheden) toepassen want hij had weinig studietijd vanwege zijn studievertraging.

Zijn ervaring met studeren heeft hij omgezet in het ontwikkelen van een tool voor mede-studenten/leerlingen. Als start-up-er heeft hij een online schriftje gemaakt waar de  studievaardigheden-tips concreet zijn vormgegeven: efact. De tool biedt de student een kapstok voor het effectief bestuderen (vragen stellen, mindmap maken, samenvatting maken, rust nemen, herhalen etc). En het interessante is dat per studieboek (obv het isbn nummer) studenten in een communicty kunnen leren.

Begeleiding op afstand tijdens zelfstudietijd (en dat zijn vele uren: 28 uren p/w gemiddeld): daar springt hij op in. Bij de online tool efact denk ik meteen aan de studiesuccesfactor ‘actief studeren’ c.q. time-on-task als studiesuccesfactor. Of ook aan één van de factoren die uit de meta-analyse van Hattie (zie  Visible Learning, nov. 2008) naar voren komt: reciprocal teaching. Reciprocal teaching betekent dat docenten en de leerling/student of leerlingen/studenten onderling een dialoog voeren over inhoud en betekenis (via bijv samenvatten, vragen stellen, vergelijken, analyseren etc). De tweede factor is het geven van feedback. Niet alleen in de collegezaal zijn genoemde factoren vorm te geven, ook online. Binnen een digitale leeromgeving bij een cursus zijn diverse online onderwijsactiviteiten te ontwerpen. Het streven is natuurlijk naar een uitgedachte optimale mix tussen contactonderwijs en online onderwijswerkvormen (blended learning).

Reciprocal Teaching /Time-on-task (en activiteiten monitoren/begeleiden)

  • de studenten vragen een weblog bij te houden met bijv. een samenvatting of uitwerkingen van vragen bij de studiestof; studenten kunnen onderling reageren of als docent houd je een algemeen reactieforum bij;
  • de studenten vragen een online mindmap te gebruiken voor het structureren van de studiestof of bijv. de inhoudsopgave van een presentatie/paper, en deze te plaatsen in de digitale leeromgeving van de module; eventueel kunnen ze op elkaar reageren;
  • de studenten vragen laten taggen bij opgenomen hoorcolleges (webcollege) of instructies (flipped classroom); ook hier kunnen ze op elkaar reageren;
  • online vragenuurtje aanbieden via een discussieforum (asynchroon) of skype of adope connect (synchroon) in de digitale leeromgeving van de module;
  • de student de mogelijkheid bieden zichzelf wekelijks te toetsen via (geautomatiseerde) quizzes / tussentoets ($) om te kunnen bepalen in hoeverre zij de studiestof beheersen.
    ((-) de vragen kunnen ook door studenten worden gemaakt (actief met de leerstof bezig zijn); (-) als docent tijdens de colleges terugkomen op de uitkomsten;
  • de studenten de gelegenheid geven via beelden instructies bij een stuk studiestof (van de betreffende vakdocent/of van een collega (internationale) vakdocent terug te kijken/te beluisteren/te bevragen via de online webcolleges of kennisclips of de flipped-clasroom of micro-colleges. (bij vele onderwerpen zijn instructies beschikbaar via You Tube/ MOOCs);
  • de studenten de studiestof laten voorbereiden via online webcolleges, flipped classroom en hun vragen plaatsen in een discussieforum;  in de les/het college kun je daarop terugkomen;
  • de studenten laten samenwerken aan opdrachten/papers/allerlei online content binnen een online groepsruimte.

Het geven van (directe) feedback
Inhoudelijk:

  • het inzetten van diagnostisch (tussentijds) online toetsen. In deze online toetsen kan feedback worden klaargezet. Zodra studenten de toets hebben gemaakt krijgen zij feedback op hun resultaten;
  • of peers inzetten voor feedback of beoordelen: actief met studiestof bezig zijn, kritisch nadenken over de leerstof, studenten beoordelen elkaar; docent begeleidt dit. Dit kan online via het maken van discussiefora/blogs waar uitwerkingen van opdrachten worden geplaatst.

Studeerproces:

  • via Learning Analytics krijgt een docent/een instelling o.a. meer inzicht in het studiegedrag en studievoortgang van studenten. Als docent koppel je de analyse terug aan de student en kun je volgende stappen doorspreken.
    (n.b. regelmatig inzicht in eigen studieresultaten en studievoortgang is stimulerend bij het studeren; met name als de student af en toe daarbij feedback krijgt.)

Dit is maar een hele kleine greep, er zijn nog vele andere voorbeelden/best practices (*). Want eigenlijk, wat ik hierboven heb geschreven, is al heel lang bekend. Echter we kunnen nog veel meer de mogelijkheden benutten die digitale middelen in het onderwijs ons bieden. We zouden in principe de ‘Christiaans’ in onze opleidingen allang veel beter online kunnen faciliteren bij hun leren/studeren. Maar dan is de vraag: hoe stimuleer je opleidingen om van deze mogelijkheden gebruik te maken en door die inzet van de digitale leeromgeving studenten te faciliteren in hun leren en daarmee te ondersteunen in hun studiesucces.

($) Geschreven artikel samen met oud-collega Jacob Nouta in 2011.
(*) n.b. ook interessant vanuit dit vraagstuk:  Bloom’s digital taxonomi
(*) En ik heb het nog niet eens gehad over de inzet van games/simulaties/mobile learning/social bookmarking/open content/mobile devices
(*) (o.a.) in het boek van Wilfred Rubens ‘E-learning Trends en ontwikkelingen‘ staan in hst 9 (deel III) ook de nodige achtergrond over digitale didactiek

Advertenties

Over Ria Jacobi

Als ervaren onderwijskundig ontwerper, -adviseur en projectmanager houd ik mij bezig met het ontwikkelen en verbeteren van onderwijs. Mijn ambitie is goed doordacht onderwijs te realiseren, dat aansluit bij de behoefte van individuen en hun organisaties en daarmee een stimulerend effect heeft.
Dit bericht werd geplaatst in e-learning, Uncategorized en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

3 reacties op Faciliteren van leren met digitale media

  1. Pingback: Open(ing)en met MOOC | Mobiliteit&OpenOnderwijs

  2. Pingback: Niet Stapelen maar Integreren: ICT-docentprofessionalisering | Mobiliteit&OpenOnderwijs

  3. Pingback: Open Education didactisch toepassen: een voorbeeld | Mobiliteit&OpenOnderwijs

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s