MOOC als hefboom voor online onderwijs

hefboomDe discussie rondom online onderwijs is dus losgebarsten. En dan naar aanleiding van de ontwikkeling rondom de MOOC. De voors en tegens lees je in de media zoals:

VVD (20 juni 2013): Opent discussie over digitalisering onderwijs
D66 (18 april 2013): de MOOCs veranderen de hele toekomst van het onderwijs
– Linda Duits in de NRC (17 april 2013): ziet de kwaliteit van het universitair onderwijs door de MOOCs omlaag gaan.
– Diverse artikelen in Scienceguide: * MOOCs hype of heilige graal;  Spijtzwam ; Will moocs beat campus.

De MOOCs brengen heel wat te weeg. Toch speelt de discussie zich toch met name af binnen de universiteiten. Ik zie de MOOCs daar als een duidelijke hefboom om vormgeving en betekenis van online onderwijs, en de verandering die dat meebrengt, te bespreken. Universiteiten (de bestuurders vrezen de MOOC-ontwikkeling of zien het als een kans:  men wil ‘de boot niet missen’. Het gaat dan om reputatie als instelling, talent trekken, transitie naar blended of geheel online onderwijs, verdienmodellen, andere rollen en posities voor een docent.

Binnen het HBO is er zeker ook een discussie (AVANS, de HAN oriënteren zich, de HvA is ermee bezig in het programma Learning Tomorrow), maar meer achter de schermen. De vraag om een MOOC leeft. In een eerdere blogbijdrage (d.d. 14 april) heb ik beschreven dat we als HBO-instelling nu nog geen MOOC moeten willen ontwikkelen. Maar wél: zet de content in die er is. Bij mij blijft wel de vraag hangen: wat zou dan de hefboom voor verdere ontwikkeling van open onderwijs of online onderwijs voor het HBO kunnen zijn?

Wat is de MOOC, als hefboom voor online onderwijs, voor het HBO?
Ik neem even als uitgangspunt dat de MOOC een onderdeel van online open onderwijs (Open Education) is. Dit zijn we soms in de discussie vergeten: maar daar begon het wel mee. Toegankelijk maken van onderwijs voor iedereen. Doel is dus het aanbieden van open onderwijs voor iedereen. Maar ook het toegankelijk maken of delen van content.

Ik vermoed/verwacht/bedenk op dit moment twee hefbomen:
1. De klant: De kritische studenten. (zij vragen erom)

  • Die vragen nu om webcolleges maar zullen steeds meer om online instructies in kleine vorm of grotere vorm vragen;
  • Zij willen ook kwalitatief hoogstaand onderwijs; aangezien deze steeds meer ‘buiten de deur’ gehaald kan worden is het wachten op de eerste student die online onderwijs elders heeft gevolgd en daarvoor een vrijstelling wil hebben op de eigen instelling;
  • Zij zijn steeds meer gewend tijd en plaats en apparaat onafhankelijk te werken; content en vragen te delen (zie al een volgende voorbeeld bij inholland);
  • Zij willen onderwijs dat aansluit bij hun leervraag en achtergrond. Teveel worden nu nog alle doelgroepen door 1 onderwijskanaal begeleid. De vraag is of dat in deze tijd nog klopt? Gaan studenten daar hun kritische geluid in laten horen.

2. De  voortschrijdende digitalisering (we moeten wel)

Frans Jacobs stelt in zijn proefschrift ‘Slagvaardig met ICT’ (2013) dat in Nederland een ICTparadox is vast te stellen. Nederland heeft de snelste digitale infrastructuur maar benut dit onvoldoende. Twee redenen zijn (o.a.) zijn de onvoldoende investeringen in menselijk kapitaal en institutionele traagheid (blz 155). Tegelijkertijd is ook te constateren dat studenten in het HO wel allerlei tools en sociale media gebruiken c.q.  meenemen (voor hen is het gebruik vanzelfsprekend) maar dat dit nog niet wil zeggen dat zij digitaal competent zijn. Willen we als beroepsopleiding kwalitatief goed onderwijs ontwikkelen dat zal digitalisering een onderdeel daarvan moeten zijn. Dat betekent investeren (techniek en mensen), je organisatie erop inrichten, en ICT integraal onderdeel maken van beleidsonderwerpen (dus niet als ‘apart’ benaderen). (*)
We moeten dus wel: digitalisering in brede zin en niet alleen een MOOC.

Wellicht dan twee stappen te zetten

  • Korte termijn: maak al het onderwijs blended (een deel fysiek en een deel online) waarbij ook content (opdrachten, teksten, toetsen, weblecturers) wordt gebruikt van collega’s (intern/ andere instellingen) of zelfs van studenten: met vreemde ogen ontwerpen.
  • Langere termijn: flexibiliseer onderwijsprogramma’s waarbij een balans gevonden wordt ‘verplichte’ modules vanuit de eigen instelling en modules van verschillende aanbieders (intern en extern). Een soort combi van gesloten onderwijs combineren met open online onderwijs. En wanneer je content van andere partijen (her)gebruikt betekent dit ook dat je zelf content open zet.
  • (En wellicht in verre toekomst: unbundling van hoger onderwijs en creëren van flexibele diensten (begeleiding, werving, examinering, onderwijs aanbieden etc.))

Voor het HBO is dan de hefboom niet de MOOC maar de discussie rondom het ontwikkelen van blended onderwijs of zelfs hybride onderwijs (combi tarditioneel onderwijs en online onderwijs). En dit om aantrekkelijk te blijven voor de klant: de student van nu en vooral ook de student die is opgegroeid en onderwijs heeft gekregen met de iPad.

Zijn er nog meer hefbomen?

(ik verwijs nog weer even naar het interview in de Wereld Draait Door met Neelie Kroes)

Advertenties

Over Ria Jacobi

Als ervaren onderwijskundig ontwerper, -adviseur en projectmanager houd ik mij bezig met het ontwikkelen en verbeteren van onderwijs. Mijn ambitie is goed doordacht onderwijs te realiseren, dat aansluit bij de behoefte van individuen en hun organisaties en daarmee een stimulerend effect heeft.
Dit bericht werd geplaatst in onderwijsinnovatie, Open Course Ware, Open Online Onderwijs, Trends en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op MOOC als hefboom voor online onderwijs

  1. Pingback: Vier jaar OER-programma in de UK | Open Education

  2. Pingback: SxD week 6 Quinten van Kastel – Classroom MOOC | Blog

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s