Open waar hebben we het over? Kritische vragen van Knox

foodJeremy Knox heeft  al een hele tijd geleden een kritische stuk geschreven over de beweging rondom Open Educational Resources.  Het is een lastig stuk, maar interessant om vanuit deze kritiek nog eens naar de beweging te kijken die nu gaande is. Food for thought, in ieder geval voor mij.

We zijn de hype voorbij en ook de fase van believers. We zitten er midden in. Zie ook het Horizon Report 2103 worden de MOOCs genoemd als beweging waar we nu in zitten terwijl dit in 2012 nog redelijk ver aan de horizon lag. Tijden veranderen snel. Knox is helemaal niet tegen deze beweging maar heeft wel vijf kritische punten ten aanzien de discussie rondom OER:

  1. De term openness: waar hebben we het over?
  2. De afwijzing van de institutionele structuur
  3. Geen plaats en aandacht  voor didactiek
  4. Humanistische uitgangspunten van autonomie en zelfsturing
  5. Aanpassing aan de behoeften van het kapitaal

Ik beschrijf hier kort de punten die ik interessant vond en ook enigszins begreep.

1. Open: waar hebben we het over?
Know noemt twee insteken: De eerste ‘open to’:  een ‘positive liberty’ die de weg/de visie benadrukt om toegang te (willen) geven tot kennis/informatie: het gaat om leren versterken. De tweede is ‘open from’: een ‘negative liberty’ die het weghalen van obstakels benadrukt (uitgeverijen omzeilen, cc-licenties gebruiken). Knox vindt dat de meeste OER ‘open from’ is. Instellingen willen OER, echter wel onder bepaalde voorwaarden (eigenaarschap, regels, controle): de ene instelling geeft dan meer toegang tot onderwijsleermaterialen dan de andere. Knox pleit meer voor de ‘open to’-benadering. Hierin zit voor hem de essentiële relatie met leren en onderwijs. OER zorgt dat buiten alle regels, procedures om lerende toegang hebben tot kennis. Het gaat in zijn ogen niet om exclusiviteit van kennis.

2. Kennis kapitaal
Knox waarschuwt ons voor het idee dat met de OER-beweging vrijheid, toegankelijkheid tot kennis ontstaat: wellicht is het een verfijning van ’macht’. Kennis is kapitaal. Vermarkten, concurrentie en commercie ervan blijft: behoefte aan kapitaal. Is het echt zo dat er geen controle, geen structuur, geen regels, geen eisen meer zijn wanneer onderwijsleermaterialen geheel open beschikbaar en ge-de-institutionaliseerd zijn. En ben je je kapitaal dan kwijt?
Bovendien in een ver doorgevoerde OER-gedachte (red. want daar is hier wel sprake van) ontstaat een beeld van een zelfsturende lerende die een product is van zijn gecreëerde autonome leeromgeving en leerhouding. Is dat niet een beperkt beeld?

3. Geen plaats voor didactiek
En daarop doorgaand. Een belangrijke vraag voor Knox is: hoe kun je onderwijzen vertalen in een model van onafhankelijke, zelf-gestuurde leren (gebruik makend van open  onderwijsleermiddelen). Als je deze vraag niet beantwoord mis je het idee achter Open Onderwijs: het leren van de lerende te versterken (toch de kerntaak van onderwijs).
In zijn ogen gaat veel OER literatuur over het beschikbaar maken van content en er toegang toe geven. Het dissemineren van content. In de OER literatuur is volgens Knox weinig te lezen over didactische methodes met name over zelf-gestuurd leren/zelf-gemotiveerd leren. ‘Open Pedagogy’ wordt uitgelegd als ‘focussen op de didactiek van vrijheid’. Maar achter elke didactiek zit een methode. En een docent die weet hoe deze methode moet worden toegepast. Knox geeft zelfs aan dat ‘de notie van zelf-gemotiveerde mensen’ nogal simplistisch wordt vertaald in de oproep voor ‘passie-based learning’.

Ik vind het wel een interessante vraag: wat is de didactiek bij digitaal leren vanuit de OER-gedachte (dus vanuit de open-to-benadering)?

Met dank aan Nicolai van der Woert die mij op dit artikel wees.

Advertenties

Over Ria Jacobi

Als ervaren onderwijskundig ontwerper, -adviseur en projectmanager houd ik mij bezig met het ontwikkelen en verbeteren van onderwijs. Mijn ambitie is goed doordacht onderwijs te realiseren, dat aansluit bij de behoefte van individuen en hun organisaties en daarmee een stimulerend effect heeft.
Dit bericht werd geplaatst in artikel, Open Course Ware en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op Open waar hebben we het over? Kritische vragen van Knox

  1. Reblogged this on Monica Heikoop and commented:
    Voor de discussie over het nieuwe curriculum weer een nieuwe invalshoek. Ook voor de maatschappelijke context en innovatie in het onderwijs geeft het weer stof tot nadenken.

  2. Pingback: vervolg op ‘open waar hebben we het over’? | Mobiliteit&OpenOnderwijs

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s