Debat Rode Hoed ‘Hoger Onderwijs onder Vuur’

Met een paar O2-collega’s van de HvA hebben we het Volkskrant debat over ‘Hoger onderwijs onder vuur’ op 15 januari meegemaakt. Locatie: De Rode Hoed in Amsterdam.

Het debat stond onder leiding van Remco Meijer en  Martin Sommer. De eerste twintig minuten waren voor een gesprek met alleen Halbe Zijlstra. De volgende twintig minuten een debat met Bastiaan Bommeljé (publicist), Paul van der Heijden (rector magnificus Universiteit Leiden) en Halbe Zijlstra. En daarna vragen uit het publiek.

Kwaliteit
HO ligt onder vuur. Er is inderdaad bij enkele instellingen (en dan slechts een paar opleidingen) iets mis. Maar dat wil niet zeggen dat in het hele HO structureel iets mis is. Dat ziet het kabinet. Daar zijn we mee bezig. Je kunt niet verwachten dat deze structurele verbeteringen snel doorgevoerd zijn, dat kost tijd. Eerste stappen zijn gezet.
Het Min OC&W is met name nu bezig met de kwaliteitsbewaking. Zijlstra: ‘Het is toch van de zotte dat je je eigen accreditatie commissies in mocht stellen, als HBO’. ‘De NVAO kon alleen de opleiding goed of afkeuren. En dat is raar.’
Ook zag je dat opleidingen een hele andere richting in gingen dan waarvoor ze ‘op aarde’ waren. Als individuele instelling moet je hier kritisch op toezien. Dit moet ook gedaan worden door de instanties die de kwaliteit van het HO bewaken.
Het HBO draagt zelf de verantwoordelijkheid voor een aantal zaken, zoals de kwaliteitsbewaking. Het mag niet leiden tot vrijblijvendheid .
Zijlstra gaf ook aan: Het HBO heeft te maken met een enorme diversiteit (in vergelijking met de universiteit). Instroom van MBO-ers, Havisten, VWO-ers.  Maar ook van studenten die de universiteit niet konden bolwerken of toch beter pasten op een HBO. Die diversiteit moet je kunnen opvangen.

Tot slot ook goed voor ogen houden: we doen ook veel goed in het Hoger Onderwijs.

Focus
In het debat kwam de profilering ook naar voren. Dit naar aanleiding van de vele fusies die er zijn geweest. En nu zit er ook eentje aan te komen tussen de universiteit Leiden – de Technische Universiteit Delft – en de Erasmus Universiteit. Zijlstra gaf aan te focussen waar je als instelling goed in bent. Als er samenwerking nodig is om iets tot stand te brengen: doen. Bijvoorbeeld gezamenlijk laboratoria te ontwikkelen. Deze zijn duur, samen kun je meer realiseren dan als individuele insteling. Het moet er wel toe leiden dat de kwaliteit aantoonbaar beter is. Fusie moet een doel dienen, moet meerwaarde hebben. Is dat er niet: niet doen.
Dit onderwerp gaf ook weer aanleiding tot de discussie rondom defusering. Zijlstra wil daar de mogelijkheid toe geven. Bastiaan Bommeljé wilde naar kleinere instellingen waar minder management lagen zijn, waar het onderwijs aandacht krijgt: minder management , meer onderwijskwaliteit.

Streefcijfers.
We wilden toch op een gegeven moment dat 50% van degenen die de arbeidsmarkt op gaat hoger opgeleid is. Zijlstra: 50% moet geen doel op zich zijn, wat het langzamerhand wel is geworden. Hij wil zoveel mogelijk mensen hoger opleiden. Dan gaat het om de kwaliteit. Die 50 procent is een streefgetal. Zijlstra is ook tevreden wanneer  45% hoger is opgeleid en maar dan wel via kwalitatief goede opleidingen. Als de 50 is gehaald maar er nog steeds een discussie is over de kwaliteit van het onderwijs is hij minder verheugd. Beter kwaliteit beter dan streefgetal halen.

Nu accent op borging en versterking kwaliteit. Ook internationaal gezien.

Somberen
In het debat gaf Bastiaan Bommeljé een somber beeld van het hoger onderwijs in Nederland. Hij refereerde met name naar het OESO rapport. Het HO is geen uitdaging meer, er wordt niet meer geleerd, men leest bijna niks meer, nivo gaat omlaag, normen gaan omlaag, eisen worden verlaagd, rendementen zijn laag etc etc.. Paul van der Heijden gaf hem zo af en toe van repliek door te vragen waar hij die gegevens allemaal vandaan had. Ook noemde Zijlstra af en toe even dat de cijfers die Bommeljé naar voren bracht niet allemaal juist waren.

Nuance
Zijlstra benadrukte steeds de nuance.  Vele beelden worden geschetst en verhalen verteld. Ieder beeld/verhaal is een stukje van het totaal beeld.  Maak van dat ene stukje geen waarheid.

Algemene indruk
– Jammer dat het HBO niet vertegenwoordigd was!
– En jammer dat het HO steeds zo negatief wordt afgespiegeld. Er gaat ook heel veel goed (gaf Zijlstra ook aan: NL-HO doet het internationaal gezien nog steeds heel goed). Door steeds maar zo  negatief over het HO te spreken gooi je je eigen ruiten in: wie wil straks nog bij het HBO (of HO) komen werken. Met name nieuwe enthousiaste docenten hebben we zo heel hard nodig. Wie wil in een sector werken die steeds als ‘slecht betaald, werkdruk hoog, kwaliteit laag, niet gewaardeerd’ wordt afgebeeld.
– Het was duidelijk een media-event: drie journalisten die of niet echt goed in het onderwerp zaten en dus de nuance ook niet konden inbrengen of de ruimte kreeg om ongenuanceerde uitspraken te doen. Deze staan morgen in de Volkskrant.
– Een debat is natuurlijk ook wat ongenuanceerd. Maar bij zo’n debat zal men ook nooit het eigen standpunten herzien. Iedereen blijft bij z’n  eigen mening en zal nooit toegeven dat de ander ook wel eens een goed punt heeft waardoor je je eigen mening gaat bijstellen. Dus de ongenuanceerde beelden blijven hangen. Zo komt men ook niet, zelfs niet in een debat, tot echte diepgang.
– Ik vond het wel leuk om eens mee te maken. En beseffend dat dit wel de manier naar buiten toe is hoe men over HO spreekt en denkt.

Recensie in de krant: Volkskrant artikel

Advertenties

Over Ria Jacobi

Als ervaren onderwijskundig ontwerper, -adviseur en projectmanager houd ik mij bezig met het ontwikkelen en verbeteren van onderwijs. Mijn ambitie is goed doordacht onderwijs te realiseren, dat aansluit bij de behoefte van individuen en hun organisaties en daarmee een stimulerend effect heeft.
Dit bericht werd geplaatst in conferentie en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s